Een Ander Nederland. Het povere plagiaat van Job Cohen.

BrakLinks. Met deze hashtag werd op Twitter verslag gedaan van de poging tot renaissance van de Partij van de Arbeid als vaandeldrager van de Linkse Politiek in Nederland. We hebben er afgelopen zondag getuige van mogen zijn. BrakLinks: geen trefwoord kon raker zijn. Het was een waarlijk Open Podium zoals op de basisschool van mijn zoontje enkele malen per jaar wordt georganiseerd.

Dan gaat het om goedbedoelde, meestal onbeholpen en juist daarom vertederende liedjes en toneelstukjes. Van kleine kinderen kan je dat heel goed hebben; het is een photo opportunity van de eerste orde. Het wordt echter een ander verhaal als volwassenen Links gaan doen en daartoe geforceerd stukjes gaan opvoeren. Dan verandert het amusement in een tenenkrommende en verkrampte exercitie. Waarbij de lijn – of in dit geval beter gezegd: de Rode Draad – ver te zoeken is.

We hebben kennis kunnen nemen van het Linkse Gevoel anno 2011. En er een bittere nasmaak aan over gehouden. Het toverwoord en Leitmotiv was Een Ander Nederland. Daar gaan we voor, zei Job Cohen vooraf en aan het slot van het evenement. Maar de onmacht om ideologisch vorm en inhoud te geven aan dat Andere Nederland was schrijnend. Het Andere Nederland is in ieder geval Links. Een lappendeken van sprekers en acts moest dan ook het Linkse Denken verbeelden. Vakbonden zijn Links. Sport is Links. De jeugd is Links. Duurzaamheid is Links. Marketingconsultants zijn Links. Niet te volgen cultuurhistorische bespiegelingen door een Man met Cowboyhoed zijn Links. Astrid Joosten is Links. Goochelaars met een voetbal en Street Dancegroepen zijn Links. Hind is Links. Boney M was Links.

Wat het hoogtepunt van het Linkse Ontwaken had moeten worden was de speech van PvdA-fractieleider Job Cohen. Hij begon te laat en was al klaar voordat hij goed en wel was begonnen. Besmuikt pauzeerde Job op de in de tekst aangegeven applausmomenten. Hij vroeg halverwege zijn rede zelfs om een extra lang applaus. En wat waren de Linkse speerpunten? Na ruim een half jaar onmacht en inhoudelijk zwijgen heeft Job ze kunnen vinden. Omgeven door retorische frasen kwam het neer op: geen JSF kopen, geen bezuinigingen op de zorg voor gehandicapte jongeren, herstel van de veiligheid op straat en het onderwijs weer in de lift. Dat zijn dus de sociaaldemocratische thema’s van deze tijd. Stuk voor stuk gekaapt uit verkiezingsprogramma’s van andere partijen. Een triest testimonium paupertatis.

De manifestatie in de Brakke Grond was symbolisch voor het verval, de inhoudelijke leegte en de stuurloosheid waarin de PvdA terecht is gekomen. Een lethargische, doelloze en van maatschappelijke problemen wegkijkende geesteshouding die niets meer wegheeft van het ooit bevlogen Den Uyl-socialisme van de jaren zeventig van de vorige eeuw. De tijd van Nieuw Links, het afrekenen met de regentencultuur en vermolmde instituties, de tijd van strijdpunten, democratisering, schaduwkabinetten en voortdenderende ideologische discussies. De tijd dat PvdA-congressen in overvolle zalen zinderden en de moties en amendementen van partijleden als projectielen op het partijbestuur werden afgevuurd. Je kunt achteraf natuurlijk vraagtekens zetten bij de politieke resultaten van dit alles, maar één ding was duidelijk: de sociaaldemocratie leefde volop, barstte van de ideeën en was zeker niet saai.

Niemand heeft de verwording van de PvdA beter beschreven dan Joost Zwagerman in zijn essay De Schaamte Voor Links (2007). Een kort briljant werkje waarin feilloos de vinger op de zere plek wordt gelegd. De PvdA is volgens Zwagerman op ideologisch gebied vanaf de jaren tachtig langzaam ten ondergegaan aan domheid, arrogantie en ideologische leegte.

De domheid bleek uit de teloorgang van het onderwijs. Middelbare scholen zijn onder invloed van onderwijskundige miskleunen van PvdA-politici gereduceerd tot leerhuizen, waar alles werd gedaan behalve leren. Docenten hielden zich niet meer bezig met onderwijzen, maar met groepsbegeleiding. Het aloude socialistische ideaal van volksverheffing door kennisoverdracht werd bij het oud vuil gezet. De arrogantie bleek uit de blindheid voor de problemen van de multiculturele maatschappij. En in het rücksichtslos verketteren van niet alleen politieke tegenstanders, maar ook van partijgenoten als Paul Scheffer en Ayaan Hirsi Ali, die wel de moed hadden om deze problemen aan de orde te stellen. De “leegte op links” bestond uit het niet willen ontwikkelen van een visie op burgerschap en het niet willen nadenken over een nieuwe nationale identiteit in een verharde en verkilde samenleving.

Ook in 2011 is de ideologische crisis van de PvdA nog niet opgelost. Arrogantie, blindheid en ideologische leegte duren voort. Zelfonderzoeken na verkiezingsnederlagen en vernieuwde beginselprogramma’s hebben daar geen verandering in kunnen brengen. Partijleider Job Cohen geeft geen blijk van enige andere ideologische gerichtheid dan de “boel bij elkaar houden” en zich uit te spreken tegen het huidige rechtse kabinet. Een samenhangende politieke visie ontbreekt. Dat bleek eens te meer in De Brakke Grond.

Nog pijnlijker is het voor de manifestatie gekozen thema Een Ander Nederland. Dit thema is niet origineel. Vanaf 2005 is onder deze naam door een groep politici van PvdA (Adri Duivesteijn, Bert Middel), Groen Links (Marijke Vos, Leo Platvoet) en de SP (Tiny Kox, Ronald van Raak) gepraat over programmatische samenwerking op Links. Het project sneuvelde toen de PvdA in 2007 toetrad tot het kabinet Balkenende IV en Groen Links en de SP in de oppositie kwamen.

Het ideologisch vacuüm bij de PvdA is zo groot dat men om de Linkse krachten te mobiliseren niets anders kon verzinnen dan het oude, kreupele paard van Een Ander Nederland weer van stal te halen. Het is alleen wat lastig dat dit paard niet kan rennen, laat staan dat het weet waarheen. Het socialisme is afgezworen, de sociaaldemocratie slechts een begrip uit het verleden. De Linkse samenwerking is voor de PvdA enkele bruggen te ver, nog ongeacht de scepsis daarover bij Groen Links en de SP. Om samen te werken moet je namelijk eerst eigen ideeën hebben, een visie, een beleidsprogramma. Wil de PvdA overleven, dan zal de sociaaldemocratie in de termen van 2011 opnieuw moeten worden gedefinieerd.

De PvdA heeft een politieke voorman nodig die tot die herdefiniëring in staat is en zijn partij en achterban in dat proces kan meenemen en inspireren. Een politiek leider die verder komt dan recycling van versleten slogans zonder inhoud. De daartoe beschikbare tijd is krap, heel krap. De peilingen voor de komende Provinciale Statenverkiezingen zijn desastreus voor de PvdA. Job Cohen moet dan ook het onmogelijke realiseren. Zijn allerlaatste kans om te bewijzen dat hij meer in zijn mars heeft dan een pover plagiaat.

Advertenties

5 comments

  1. Rake analyse Asher.
    Hoogmoed komt steeds voor de val.
    Het zal wel even duren voor er een echt authentieke politieke visie vanuit de pvda en consorten wort ontwikkeld (m.i. is het van de SP strategisch fout om zich bij deze neergaande club aan te sluiten, maar goed).
    Ik vind echter ook het neo liberalisme van Rutte ideologisch te mager. Hij legt het primaat wel meer bij de burger dan bij de overheid, maar heeft geen of onvoldoende antwoord op de immigratie problematiek, het gevaar van een toenemende islamisering voor de fundamenten van de westerse democratie, de rol en positie van NL binnen de EU (ook daar GEEN visie) en neemt bezuinigingen als uitgangspunt voor zijn beleid op gebieden als onderwijs, woningmarkt, overheid, sociale zekerheid, werkgelegenheid. Het verminderen van de Staatsschuld is bij Rutte c.s. tot Heilig Doel verheven. Daarmee ontbreekt een echte visie en dreigt Rutte het gezonde evenwicht in de economie te verstoren tussen investeren en bezuinigen, waardoor het spook van een deflatoire spiraal angstig dichtbij komt. En je weet: dat is de dood in de pot voor elke economie.
    Rutte en consorten moeten zich veel explicieter dan tot nu toe het geval is geweest uitspreken welke richting ze met de samenleving op willen.

  2. De totale deconfiture van Cohen kan niet lang meer duren. Zoveel incompetentie is schrijnend en ik hoop dat ‘ie snel uit zijn lijden wordt verlost.
    Deze Garagamel zou beter tot zijn recht komen als filiaalhouder van de Hema. Zelf ben ik ongelooflijk blij dat links voorlopig k.o. geslagen in de hoek ligt. De schade die men heeft aangericht, is ongelooflijk groot.

  3. Asher,

    Als jouw beschrijving een adequate weergave is van Cohen’s optreden bij ‘Een Ander Nederland’ (ik was er zelf niet), vraag ik me eens te meer af wat er aan de hand is met de man die op 26 maart 2010 in de van der Wielen Lezing te Leeuwarden wel degelijk een visie en herdefinitie aandroeg voor de PvdA. Een visie die aansloot bij wat Wouter Bos kort daarvoor als reactie van de PvdA op de kredietcrisis propageerde en zelfs verder ging. Een visie die de PvdA weer terug zou voeren naar haar sociaal-democratische wortels. Onbegrijpelijk dat Job Cohen vervolgens verzuimd heeft deze visie uit te werken en te vertalen in concrete daden. Het lijkt wel of hij vastzit in een dwangbuis van nietszeggendheid.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s