Dodenherdenking is geen politiek

De jaarlijkse Dodenherdenking dreigt te worden gepolitiseerd. Een pleidooi om terug te keren naar de essentie: het respectvol herinneren van de gevallenen.

Het sterven van een individueel mens is gewoonlijk geen object van politieke controverse. Niet op de dag van het overlijden, niet op de dag van begrafenis of crematie en niet op de jaarlijkse sterfdag. Zo gauw er echter een collectiviteit wordt herdacht, een groep slachtoffers, treedt er een opmerkelijke wending op. De politiek doet zijn intrede. De herdenking wordt gepolitiseerd. Een groep of groepen mensen herdenken lijkt van een andere orde te zijn dan een individu herdenken. Dat kan blijkbaar niet zonder te oordelen of te veroordelen.

Het zou mooi zijn als we in Nederland op 4 mei op gepaste wijze de doden kunnen herdenken die zijn gevallen in de Tweede Wereldoorlog, in ander militaire conflicten en in vredesoperaties. Een rustig en eerbiedig herdenkingsmoment zonder poespas. Zonder dat de herdenking gekaapt wordt door het politiek opportunisme van de dag. Waarbij politici en opiniemakers van rechterzijde en van linkerzijde zich met vuur storten op herinterpreteren, badineren, bagatelliseren, polemiseren en afbreken. In plaats van respect te hebben voor een klein moment van stilte en reflectie. Is dat teveel gevraagd, eenmaal per jaar?

Het zou mooi zijn als we op 4 mei onze gedachten en gevoelens over de oorlogsverschrikkingen en de miljoenen slachtoffers die daarbij zijn gevallen met elkaar rustig kunnen beleven. Zonder dat we in discussies verzeild raken over het trekken van vergelijkingen tussen de huidige tijdsproblemen en de Tweede Wereldoorlog. Zonder dat we ons hoeven te storten in discussies over de al dan niet bestaande relatie tussen socialisme en nationaalsocialisme. Zonder dat er energie besteed hoeft te worden aan de vraag of bepaalde sprekers al dan niet controversieel zijn. Is dat teveel gevraagd, eenmaal per jaar?

Het zou mooi zijn als we in ons vèrgaand gepolariseerde en gepolitiseerde land het fatsoen zouden hebben om degenen die willen herdenken niet op hun nek te springen. Laat ze gewoon hun gang gaan, de diverse landelijke en lokale organisatiecomités. Een Nationale Dodenherdenking kan en mag geen onderwerp zijn van politiek gekissebis en elkaar vliegen afvangen. Waarover politieke leiders elkaar ongevraagd in praatprogramma’s en via berichten op Twitter de les lezen en de maat nemen. Is dat teveel gevraagd, eenmaal per jaar?

Het zou mogelijk moeten zijn om de doden te herdenken op een wijze waarbij politieke meningsverschillen er niet toe doen. Herdenking als moment van overbrugging van politieke scheidslijnen in plaats van als aangrijpingspunt van verdeeldheid. Waar burgers en politici elkaar vinden in het besef dat respect voor overleden medemensen – want daar hebben we het over – geen politiek kleurtje heeft, maar een uiting is van algemeen menselijk fatsoen. Waar je niet je gelijk hoeft te halen of je punt hoeft te scoren via oneliners of gevatte opmerkingen. Is dat teveel gevraagd, eenmaal per jaar?

Laten we niet vergeten dat we, als je er goed over nadenkt, geen groepen mensen herdenken. Groepen bestaan alleen in ons hoofd. Groepen bestaan uit individuele mensen. Vaders, moeders, kinderen, ouderen, jongeren, mensen in de kracht van hun leven. Mensen die we hebben gekend of die we hadden kunnen kennen. Mensen die er niet om hebben gevraagd om vroegtijdig en door geweld hun leven te verliezen. Dat onrecht wat die afzonderlijke medemensen stuk voor stuk is overkomen herdenken we, niet een anonieme groep.

Niemand hoeft mee te doen aan de Dodenherdenking. Het is geen verplichting en dat is het ook nooit geweest. Maar laat de mensen die dat wel willen doen in hun waarde. Dat betekent in essentie een uiting van respect aan elke individuele mens die het slachtoffer is geworden van oorlogsgeweld. Los van diens politieke opvattingen, los van diens religieuze gezindheid. En met het betuigen van dat respect is niets mis. Dat is echt niet teveel gevraagd, eenmaal per jaar.

Advertenties

13 comments

  1. Herdenken doe ik idd aan personen die ik gekend heb of die het erg slecht hebben gehad in de oorlog zoals o.a. mijn moeder die op houten fietsbanden reed om eten te halen voor haar gezin waaronder mijn zussen die in de oorlog geboren zijn! Mijn opa die veels te vroeg gestorven is die als schoolhoofd de adm van school weg gemaakt heeft om Joodse kindjes te beschermen met gevaar voor eigen leven en zijn familie.En nog meer van dat soort verhalen. Het irriteert mij enorm dat politieke partijen en sommige in het bijzonder er een sport van maken de hele boel bewust te frustreren.
    Ze kennen geen scrupules in en in slechte mensen zonder respect voor een ander.

    Groetjes Jacqueline

  2. Asher, en zo is het. De NDH is a-politiek en dat dient ook zo te blijven.
    De hopeloze poging van Mevr. Mei Li om er een politieke issue van te maken is zowel smakeloos als inhoudsloos. Ik herinner aan de woorden van Ludwig Wittgenstein:”Wovon man nicht sprechen kan, muss man schweigen”.

  3. Ik ben het helemaal met je eens en vind de oproep van Mei Li Vos ook ongepast. Maar de link die de PVV in het partijprogramma legt met het socialisme door “nationaal” tussen haakjes te zetten, is dat evenzeer. Beiden zouden zich van politisering moeten onthouden.

    Laat de dodenherdenking de dodenherdenking. Iedereen kan daar individueel haar of zijn eigen invulling aan geven, maar het gaat niet aan om het moment te gebruiken om het risico op (vergelijkbare) wandaden aan een specifieke politieke of religieuze stroming toe te schrijven.

  4. Eens. Laat iedereen in zijn waarde, en zéker op deze dag.
    Verder vind ik de discussie prima want alles mag gezegd worden in ons land.
    Het is mede waarvoor zovelen het leven gelaten hebben…
    De timing vind ik daarentegen, op zijn minst, zeer ongelukkig.

  5. Een heel mooie tekst.
    Politiek maakt vaak veel meer stuk dan ons lief is.
    En alle franje eromheen ook.
    Liefst had ik dat iedereen op 4 mei zijn mond hield.

  6. Hier hebben we nog iemand die dodenherdenking misbruikt voor politieke doeleinden, de zoveelste idioot die Geert Wilders met Hitler in casu het fascisme vergelijkt, precies zoals M.Rabbae, ikblijftochlekkerzitten-advocaat M.Enait, T.v.d.Dunk en de rest van de linkse kerk ook al jaren doen. Geert Wilders is in sep 1963 geboren, VER na de 2e wereldoorlog en heeft niks met Hitler van doen.Wilders is, in tegenstelling tot AH, niet van plan een bevolkingsgroep uit te roeien, hij heeft ook geen plannen voor een aanvalsoorlog zoals Hitler dat tussen 1925 en 1 sep 1939 plande!
    Iedereen die Geert Wilders vergelijkt met Hitler, iedereen die hem en zijn partij en zijn kiezers uitmaakt voor fascisten, plaatst zich BUITEN HET DEBAT.
    [ingekort door ABA]

  7. Ben het erg met je eens. Alleen heeft die politisering helaas allang plaatsgevonden. Al jaren worden bepaalde politici met Hitler vergeleken, ook dat geeft een andere lading aan het herdenken

  8. De verruiming van de herdenking tot gevallenen in de Tweede Wereldoorlog, in ander militaire conflicten en in vredesoperaties, is al politisering.
    De Tweede Wereldoorlog is een dusdanige bijzondere tijd van gruwelen dat dat een eigen, aparte herdenking behoeft om de essentie ervan ‘levend begrip’ te laten blijven.

  9. Wat mij betreft herdenken we een totalitair systeem vol Jodenhaat.
    En die fakkel wordt na 1945 verder gedragen door de islam, die de nazi-variant van de Jodenhaat naadloos heeft opgenomen in de eigen traditie van Jodenhaat.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s